Idem illustri regi Francorum. Novit ille qui nichil ignorat personam tuam de corde puro et conscientia bona et fide non ficta diligimus et ad honorem et profectum ipsius ferventi animo aspiramus. Recognoscimus enim et fatemur quod reges et regnum Francorum in devocione sedis apostolice pre ceteris regnis et regibus non solum prosperitatis tempore set etiam in adversitatis articulo firmius perstiterunt, et ideo, preter commune debitum quo cuntis (!) tenemur, asserimus et testamur nos et Rome ecclesiam tibi et regno tuo teneri specialiter ad graciam et favorem. Verum quanto personam regiam sinceriori caritate diligimus, tanto de hiis que ad salutem tuam pertinere noscuntur nos oportet sollicius cogitare, cum et propter debitum officii pastoralis coram districto iudice teneamur in novissimo discussionis examine de te reddere racionem. Intelligentes ergo pro certo, cum id quasi notorium nulla possit tergiversacione celari, quod sentencia illa divorcii, quin immo illius ludibrii fabula, contra karissimam in Christo filiam nostram I. Francorum reginam illustrem, solam et indefensam et quid ageretur penitus ignorantem ut pote lingue Francorum ignaram, subito quasi cum impetu, iuris ordine non servato, fuit promulgata, quam velud ipso iure nullam felicis memorie C. papa predecessor noster irritam nunciavit, ad quam non oportebat in iudicii forma procedere cum in mandatis non sit ordo iudiciarius observandus, intelligentes etiam nichilominus quod, post appellacionem ex abundanti ad sedem apostolicam interpositam quam ipsa regina sepe fuit per nuncios subsecuta, et post inhibicionem per literas et per nuncios a sede apostolica tibi factam ne interim quasi lite pendente aliam superduceres, tu minus discreto usus concilio et predictam reginam a te illicite removere ac aliam illicite superducere procurasti, serenitatem vestram per literas nostras frequenter curavimus ammonere ut superinductam a consorcio tuo removeres et reginam reciperes memoratam, faciens ei regalem honorificentiam exiberi (!), iuris tibi licentiam non negantes quominus facta restitutione legitima postmodum loco et tempore competentibus audiremus benigne si quid contra duceres racionabiliter proponendum; set cum fuisset a nobis diutius expectatum in nullo sumus exauditi. Ne vero contra mandatum divinum aput nos esset accepcio personarum, si aliter iudicaremus de divitibus et potentibus et aliter de pauperibus et abiectis et in manibus nostris esset iniqua mensura et statera dolosa ut aliter istis et illis aliter metiretur, dilecto filio nostro P. sancte Marie in via lata diacono cardinali tunc temporis legato apostolice sedis dedimus in mandatis ut, omni appellacione remota, nisi monitis nostris adquiesceres, in totam terram tuam interdicti sententiam promulgaret, ita quod preter baptisma parvulorum et penitencias moriencium nullus in ea presumeret divinum officium celebrare. Ipse vero manditi nostri fidelis et diligens executor, licet apud Divionum ex parte regia fuerit appellatum, idem cardinalis, non ut appellacioni deferret set differet ad tempus, ut alibi mandatum nostrum commodius adimpleret, tandem apud Viennam, quibusdam achiepiscopis et episcopis convocatis inter quos quidam de regno tuo fuere presentes, dictam sentenciam promulgavit, et mandavit eam per literas suas quibus eam tenorem literarum inseruit nostrarum inviolabiliter observari. Regalis autem sublimitas, quod dolentes referimus, contra eos qui tamquam obbediencie filii sentenciam illam servare ceperunt in tantum excanduit quod eos rebus propriis spoliatos a sedibus suis compulit exulare, non attendens quod in his que ad eius iurisdictionem pertinent temporalem apostolica sedes eam nullatenus impedevit quo minus ei obbediatur (!) a subditis set pocius eam adiuvit quociens exspedire (!) cognovit; unde nec ipsa spiritualem iurisdictionem apostolice sedis debuit impedire quo minus eam posset per sibi subditos excercere. Nuper autem primo dilectos filios nostros Michaelem et Walterum milites et postmodum dilectum filium magistrum F. decanum Aurelianensem cum literis tuis benigne recepimus et curavimus multipliciter honorare, sicut per ipsos poterit plenius tue serenitati patere. Ipsi autem in nostra et fratrum nostrorum presencia constituti contra eundem cardinalem ex parte tua querimoniam intenderunt, videlicet quod, cum tibi esset certa racione suspectus, post appellacionem ad nos interpositam extra fines regni Francorum in terram tuam interdicti sentenciam promulgavit; qui eciam in animam tuam promiserunt et obtulerunt iurare quod tu coram legatis et delegatis nostris super hoc negocio iuri stabis; et quod propter huiusmodi negocium nec per nos nec per alios fueris ex parte nostra citatus ut iuri pareres, predictam petentes sentenciam recepta huiusmodi caucione iuratoria relaxari. Ceterum ad ea que contra cardinalem obiecerant et eis respondimus et tue magnificencie respondemus quod et si fines regni Francie exierat nondum tamen fuerat metas legationis sue egressus, cum non solum in regno Francorum set in Viennensi, Lugdunensi, Bisuntinensi provinciis iniunctam sibi a nobis legacionis sollictudinem suscepisset. Preterea, dictam interdicti sentenciam ipse non edidit set pocius explicavit, nec fuit dictator ipsius set verius executor. Unde cum secundum ius canonicum et legale ab executoribus non licet appellari (!) nisi forte modum excederent exequendo, et nos in literis super hoc directis ad ipsum appellacionis obstaculum curavimus inibere (!), huiusmodi appellacioni non fuerat deferendum. De suspicionis obiectu, licet eum merito tibi fuisse non credamus suspectum, non tamen et si fuisset propter appellacionem interpositam ab eo desistere debuisset ad quod non proprio motu set nostro pocius precepto processit. Quod autem nobis offers iuratoriam caucionem credimus distinguendum: utrum iuri dictato intelligas an dictando. Si iuri dictato, ut videlicet secundum ius quod dictavimus a consortio tuo superinductam removeas et reginam recipias antedictam, libenter recipiamus caucionem oblatam, immo sine caucione qualibet, si hoc feceris, pro regie dignitatis honore sentenciam relaxemus interdicti, dum modo prius episcopi et clerici destituti plenam fuissent restitucionem adepti. Si vero iuri dictando, videlicet ut secundum ius quod dictabimus affinitatis articulus decideretur, licet te adeo ecclesie Romane credimus esse devotum quod sentenciam quam tulerit recipias et observes et ob hoc caucionem huiusmodi non petamus, ipsam tamen non denegamus recipere si eam sponte volueris exibere (!) ad cautelam, dummodo superinducta remota reginam prius recipias memoratam. Ad exequendum autem ius quod dictavimus non erat utique tibi facienda citacio set ammonicio premittenda. Cum iuxta canonicas et legittimas sancciones acusacione (!) non egeant manifesta, monemus celsitudinem tuam et exortamur (!) in domino quatinus deum habens pre oculis quid ad salutem, honorem, et famam tibi maius expediat intra te ipsum atenta (!) meditacione revolvas, pensesque sollicite quod nichil prodest homini si mundum universum lucretur, anime vero sue detrimentum patiatur, et quod non feliciter regnat qui deo eciam observacione catholice discipline non servit, cum sevire deo secundum sacre scripture testimonium sit regnare. Si enim ut debes sensualitatem subbicias (!) racioni, si diligenter inspicias et subtiliter discucias, veraciter intelligas plenius nostre caritative dilictionis (!) affectum, quia per hoc non nisi correccionem tuam querimus et salutem, officio medentis utentes, quod si forte morbus egrotantis amici unguento curari non potest ei a superiori medente satagit subvenire. Speramus autem in domino et in potencia virtutis ipsius quod in proximo sencies opem apostolice medicene (!) ac, plene curatus tanto devocius nobis in accionibus graciarum assurges quanto nos plenius non palpasse fallaciter wlnus tuum set curasse fideliter recognosces. Memor esto, fili, dictum prophete dicentis, immo domini pocius per profetam: Popule meus, qui beatum dicunt ipsi te decipiunt. Nec patiaris personam regiam olei sacri liquore perfusam peccatoris oleo impinguari, nec adquiescas peccatoribus te volentes lacerare. Consule, quesumus, conscientiam; consule quoque famam; et mandatis apostolicis humiliter aquiescas. Inspiret igitur menti tue is qui ubi wlt spirat, ut utilitatem preferres voluntati, quinimmo utilitatem in voluntatem convertas, ut et voluntas sit utilis et utilitas voluntaria, et id solum appetas et affectes quod utile tibi fuerit et salubre. Hoc autem celsitudinem tuam nolumus ignorare, quoniam usque adeo in potencia divine virtutis confidimus et de iustitia et veritate speramus quod si vel tecum possemus esse presentes vel presentem te habere nobiscum, nullius rancoris scrupulus in pectore remaneret set plenius affectus nostros recognoscens, et monimenta nostra reciperes voluntarius et spontaneus adimpleres.